Patent İntihali Engeller mi?
Marketingist Fuarı bitti. Ben de çok yoruldum. Hem TÜYAP'ın uzaklığı hem Ramazan'ın etkisi derken, işbaşı yaptım. Türkiye'de "Pazarlamacılar Giremez" mantiğının karşısına "Marketingist: Pazarlamaya Açılan Kapı" can simidi ile çıkılalı çok olmadı. Her yıl daha bir gelişen fuar, seneye bakalım neler sunacak bizlere.----------
Şuan yazı yazacak durumda değilim ama daha önce Marketing Türkiye Dergisi için yazdığım ve küçük bir kısmının yayınladığı yazımın tam içeriğini buraya zerkedeyim. İyi okumalar ve yorumlarınızı beklerim. Konu, hepimizin konusu. Ben kendi penceremden ancak bu kadar bakabildim.
"Türk insanı muazzam üretkendir. Sürekli yeni şeyler üretir, icatlar yapar, keşif ehlidir. Ama fikrinin, icadının, tasarımının ardına düşmeyi sevmez. Filmlere replik olan şu cümle ile yetinir çok defa;
"Şerefsizim benim aklıma gelmişti." Yahut;
"İyi de, ben sadece aklıma geleni söyledim. Akıllı adam almış ve işi sonuca bağlamış. Ne diyebilirim ki, "helal olsun"dan başka?" ile avunur. Bazen de;
"Bu fikir, tasarım, icat..vs bana aitti ama birileri aşırdı ve beni safdışı bıraktı." deyip işi öğrenilmiş çaresizliğin kollarına atar.
Fikrin kıymetini takdir edemediğimiz aşikar. Tasarımınsa fuzuli göründüğü, son birkaç yıldır telaffuz edildiği bir gerçek. Hal böyle olunca, etrafımız birbirini anımsatan, benzer, tıpatıp aynı ürün ve hizmetlerden geçilmez olmuş durumda. Biri bir şey yapar ve tutarsa, başka birileri de aynı şeyi, tek kuruş katkı yapmadan yapmaya başlıyor. Üstelik bu işi yapanlar, üretmenin ne demek olduğunu ve o sancıyı bilmeyecek insanlar da, firmalar da değil. Ciddi bir kısır döngü içinde, birileri küçücük-inanın küçücük- farklar ile üste çıkıyor. TV'ye bakılınca bu durum çok iyi görünüyor. Diziler, programlar, reklamlar, haberler...birbirinin aynı neredeyse. Temizlik ürünleri reklamlarına baktığımda hep aynı şeyi görüyorum. Son 2 haftadır kullandığım deterjanı Persil diye kullanıyordum. Dün fark ettim ki, Peri diye bir markayı kullanıyormuşum. Renkler aynı, ambalaj aynı. Bir tek fiyat faklı ki, onu da toplu alışveriş yapınca gözden kaçırmış olmalıyım.
Yaptığım iş gereği hergün onlarca broşür ile hemhal oluyorum. İnanın binlerce broşürün içinde farklı olan ya 1 ya 2 tane. Farklı olanlardan birini elime aldım ve firmasını aradım. Tebrik ettim. Ancak inanılmaz bir hızla güzel fikirler kopyalanıyor ve aynısı ile ortalıkta arz-ı endam ediliyor. "Bak biz de yaptık" a varıyor iş. Varmasaydı bu kadar hızlı bir patlama yaşar mıydı patent firmaları?
Ben bunları diyorum diye, birilerinin kendini kasıp fark yaratmak derdine gireceğinden çok umutlu değilim ama olur da birileri fark atmak derdine düşerse, uzağa gitmeye gerek yok. İnsanlara fikirlerini sorun ve fikri ödüllendirin. Gerisi kendiliğinden gelir."






4 Comments:
At 11:09 PM,
Adsız dedi…
Merhaba destan.
Blogunu hiç Firefox'tan gördün mü?
Blogun Firefox'ta boş görünüyor ve yazıların görünmüyor.
At 10:57 AM,
destan dedi…
Blogum bir yenilenme sürecinde. Affınıza sığınarak. Birkaç güne düzelir.
At 1:19 PM,
Bekir L. Yildirim dedi…
Arzu Hanim,
Pazarlamacilik en Fransiz oldugum konulardandir. Bilgi, emek urunu oldugu asikar olan blogunuza bir iki satir birseyler yazmak istedim, biraz bilgimin oldugu bir baslik olarak ancak bunu bulabildim. Sahaniza verdiginiz onem "yapilmaya degen her sey dogru yapilmaya da degerdir" sozunu dustur edindiginizi gosteriyor.
Once hayatta degistirmek istediginiz uc seyi de pazarlama ile yapabileceginize inanmaniz bayagi ilginc geldi bana. Biraz daha aciklasa idiniz keske. Burdaki bilgiye dayanarak benim cikrimim: Herkes her seye el atamaz, fazla utopik hedefler koymak yerine birikiminin kapasitesinin, yeterli oldug ilgisini ceken, gercekten fark yaratabilecegi dar alanlara sinirlamali kendisini. Bilmem dogru anladimmi?
"Patent intihali engellermi" sorunuza benim cevabim "evet, zaten patent bunun icin icad edilmistir" dir. Patenti ben bilmeyen birine tarif ederken zaman zaman "bilginin (veya fikrin) tapusu" terimini kullanirim. Ama pratikte tabiiki bu kelimenin ifade ettigi kadar basit degil. Arsanin, tarlanin sinirlarini belirlemenin bile kolay olmadigi dunyamizda fikir gibi soyut bir nesnenin tapusunda sinirlari belirlemenin zorlugu ortada.
Ama prensip budur patentte veya copyright'ta (telif hakki?) Patent verilirken bulus yapan kimseye denilen sudur esasen: Sen bunu herkese acacaksin; bu sahadaki insanlar bu aciklamana bakarak buldugunu iddia ettigin seyi uygulayabilmeliler. Buna karsilik sana tapu veririz; birisi aynisini yaptiginda tapunu kullanarak bulusunu korursun. Bu paten kanunlarinda gecen ifadelere benim yorumum, ya da aciklamam. Bir fikrin veya urunun kendisine ait oldugunun en gecerli lega koruyucusudur atent ama tek koruyucusu da degildir.
Piyasada gordugunuz bir mamulun aynisini, degisik ambalaj ile, teknik bir yenilik katmadan sunulmasi intihal veya patent hirsizligi olmak zorunda degil. Patent sahiplerinin cogu zaten patenti, baskalarinin kullanmasi icin alirlar. Bircok imalatci irmalar bir patentte anlatilan teknolojiyi uygulamak istediklerinde paten sahibi veya temsilcisine muracat eder ve lisans alirla, belirli sureler icin, ucret karsilginda. Lisanssiz olarak yapanlar da vardir eminim ozellikle "zihinsel urun" tapularinin cok Sikca ihlal edildigi, hemen herseyin korasinin yapilsdigi Turkiye gibi ulkelerde. Bu durumda legal proses mahkeme onnde "fikir hirsizligini" isbatlamaktir.
Bir de kendisinin olmayan bulus icin patent alma durumlari vardir. Burada Paten Kurumlarinin gorevi bir bulus iddiasina patent vermeden o sahada verilmi patentleri, yazilmis tbligleri, halka mal olmus urunleri, yani o ana kadar ne yapilip yaopilmadigini arstirip, muracatcinin gercekten yeni birsey ica edip etmedigine karar vermektir. Bunun icin de belirl sorgulamalar vardir. Cogunlukla bu fikir hirsizligi baskasinin bulusun aynen kopye etme degil, o sahadaki ortlalama birinin bilgisi ile (diyelimki muhendis) yaplabilecek "obvious" yani bulus sayilmayacak derecede aleni degisiklikler yapmasidir. Iste patent inceleyicsinin en onemli gorevlerinden biri muracatcinin daha once bilinen uzerine yaptigi degiskligin o sahadaki "ordinary" bilgi ile "obvious" olup olmadigina yani "ionnovation varm yokmu" sorusuna cevap vermektir. Bunun icin de sahasindaki teknolojiye hakim olmak neden koye veya siradan bir degisiklik oldugunu bir teknik rapor ile aciklamak zorundadir. En azindan teknolojide gelismis ulkelerde prosedur budur. Tabiiki patent veren kuruluslarin bunu ne kadar iyi yapabildikleri elemanlarin kalifikasayonu ve maddi imkanlarla orantilidir. ABD ve Avrupa'da patent icin alnan ucretler yuksektir; ve dolayisi ile Patent Daireleri b ucret karsiliginda pek cok teknik, ticari veritabanlarina girerek arstirma yaparlar. Bu veritabanlarinin pek cogu ticaridir; yani paten daireleri bunlara yuklu parala oderler.
Bircok buyuk firmalar cok ozel bir teknoloji veya formulleri oldugunda, buna patent alir ve b patent ile sadece kendileri uretirler, teknolojiyi rakipleri ile paylasmayip ticari avantaj saglamak icin. Coca Cola'nin formulu gibi. Bazilari da o teknolojiy satarak para kazanirlar; ornegin Turkiye'deki sanayi tesislerinde kullanil;an teknolojlerin hemen hepsi baskalarinin patentlerinin lisans hakki ile uretilir; ornegin, bircom ilac kutularinin uzerinde Eczacibasi mamulu yazsa da, Merck, Marion Russel, Pfizer...vb lisansi ile uretildig yazar.
Neyse fazla detaya girdim galiba. Daha once de soyledigim gibi ilerde paten kavrami uzerine bir yazi yazmayi dusunuyorum.
Calismalainizin siz ve insanlik icin hayilara vesile olmasini dilerim.
At 8:36 PM,
destan dedi…
Temenni ve bilgileriniz için teşekkür ederim Bekir Bey.
Yorum Gönder
<< Ana Sayfa